Divine Word Missionaries

Peace, Justice and Integrity Of Creation

JPIC

Wpływ klimatu na życie

Wprowadzenie: Niniejsza broszura zamierza przekazać jasne informacje na temat Zmian Klimatycznych i Ocieplania Świata, jak również pewne pomoce do podjęcia tej sprawy na twojej płaszczyźnie lokalnej, regionalnej i krajowej. Mamy nadzieję, że broszura pomoże wam lepiej zrozumieć złożoność spraw oraz potrzebę działania, by ocalić naszą planetę.

Załączamy nieco biblijnych i teologicznych źródeł do użytku grup roboczych i wspólnoty, oraz kilka Źródeł dla naszego dalszego dokształcania się i formacji. Obecna broszura nie zawiera pełnej odpowiedzi na Zmiany Klimatyczne i Ocieplanie Świata, ale niekiedy sama wiedza o tym, gdzie szukać informacji, jest już jakimś krokiem na drodze zajęcia się tą sprawą.

W tej broszurze będziemy usiłowali odpowiedzieć na następujące pytania:

• Co to jest ocieplanie świata i zmiany klimatyczne?
• Jakie są przyczyny ocieplania świata?
  • Jakie są konsekwencje tego w odniesieniu do sprawiedliwości społecznej?
  • Jakie implikacje zawiera w sobie ocieplanie świata?
• Dlaczego osoby zakonne powinny się zainteresować i zaangażować?
• Co mówi tradycja naszej wiary odnośnie do ekologii?
• Co możemy uczynić TERAZ?

Co to jest zmiana klimatu i ocieplanie świata?

Chemiczny skład atmosfery zmienia się na skutek tworzenia się gazów cieplarnianych - głównie dwutlenku węgla, metanu i tlenku azotu. Właściwość zatrzymywania ciepła przez te gazy jest niekwestionowana.

Energia słońca kieruje pogodą i klimatem ziemi oraz ociepla jej powierzchnię; z kolei ziemia promieniuje energię z powrotem w przestrzeń kosmiczną. Atmosferyczne gazy cieplarniane (para wodna, dwutlenek węgla i inne gazy) zatrzymują część odchodzącej energii, zachowując ciepło podobnie jak szklane szyby w cieplarniach. Bez tego naturalnego “efektu cieplarnianego”, temperatury byłyby o wiele niższe niż są obecnie, a życie, jakie znamy dzisiaj, nie byłoby możliwe. Dzięki gazom cieplarnianym przeciętna temperatura ziemi wynosi około 150C, tj. C/60 F.

Jednak mogą powstać problemy, gdy atmosferyczne stężenie gazów cieplarnianych wrośnie. Od początku rewolucji przemysłowej stężenie dwutlenku węgla w atmosferze wzrosło niemal o 30%, stężenia metanu wzrosły więcej niż dwukrotnie, a stężenia podtlenku azotu wzrosły około 15%. Te wzrosty sprawiły, że atmosfera ziemi zatrzymuje więcej ciepła. Dlaczego zwiększa się stężenie gazów cieplarnianych? Uczeni powszechnie twierdzą, że spalanie paliw kopalnianych oraz inne działania ludzi są pierwszym powodem wzrostu stężenia dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych.

• Zmiany klimatyczne to jedno z najpoważniejszych wyzwań, przed którymi staje świat XXI wieku.
• Z najnowszych badań wynika w sposób jasny i silny, że większość ocieplania obserwowanego od 50 lat, spowodowana jest działalnością człowieka.
• Przewidywane ocieplenie świata w przyszłości będzie większe niż pierwotnie sądzono.

Większość wyników badań nad zmianami klimatycznymi jest zgodna co do tego, że obecnie stajemy wobec nieuniknionego wzrostu temperatury na świecie i że prawdopodobnie zmiany klimatyczne już się zaczęły. W grudniu 1997 r., a później w grudniu 2000, Międzyrządowy Panel na temat Zmian KIimatycznych (IPCC = Intergovernmental Panel on Climate Change), ciało w skład którego wchodzi ponad 2000 międzynarodowych naukowców, daje nam pewne pojęcie o obecnej rzeczywistości:

• Będzie rosła liczba silnych i częstych klęsk żywiołowych, jak trzęsienia ziemi, powodzie, huragany, cyklony i susza. Od 1960 r. wielkie klęski żywiołowe wzrosły czterokrotnie.
• W ciągu najbliższego stulecia temperatury świata mogą wzrosnąć przeciętnie o 5 stopni według Celsjusza (10 stopni według Fahrenheita), ale na niektórych terenach ten wzrost może być jeszcze większy. Arktyczna pokrywa lodowa stała się już znacznie cieńsza.
• Wycinanie lasów, które wyzwala węgiel z drzew a także zmniejsza ich zdolność wchłaniania węgla, jest powodem 20% emisji węgla spowodowanych przez ludzi, które przyśpieszają zmianę klimatu.
• Od II wojny światowej liczba pojazdów silnikowych w świecie wzrosła z 40 milionów do 680 milionów; pojazdy silnikowe przyczyniają się do wzrostu powodowanej przez człowieka emisji dwutlenku węgla w atmosferze.
• W ciągu minionych 50 lat wyczerpaliśmy co najmniej połowę nie dających się odnowić źródeł energii i zniszczyliśmy ponad 50% lasów.

Co powoduje ocieplenie świata?

Ocieplenie świata następuje, gdy stężenie niektórych gazów, znanych jako gazy cieplarniane (GHG = greenhouse gasses), wzrasta w atmosferze na skutek działania ludzi i przemysłu, zwłaszcza CO2 i chlorofluorowęglików (CFCs). Głównym gazem cieplarnianym jest dwutlenek węgla, który powstaje głównie jako drugi produkt zużycia węgla, ropy naftowej i gazu, jak również na skutek wycinania lasów i palenia się lasów. Tlenek azotu powstaje na skutek emisji przemysłowej i pojazdów, a emisje metanu są powodowane zarówno przez działanie przemysłu jak i rolnictwa. Chlorofluorowęgliki CFCs bardzo niszczą warstwę ozonu a także są to gazy cieplarniane o wysokiej możliwości ocieplania świata, ale są obecnie stopniowo wycofywane na mocy Protokołu z Montrealu. Dwutlenek węgla, chlorofluorowęgliki, metan, tlenek azotu są gazami trującymi, które gromadzą się w atmosferze i pobierają więcej ciepła od słońca. Podczas gdy oceany i roślinność pochłaniają ogromne ilości CO2, ich pojemność do działania w roli „ścieków” jest obecnie przewyższana przez emisje. To oznacza, że każdego roku, nagromadzona całkowita ilość gazów cieplarnianych, jaka pozostaje w atmosferze, wzrasta i przyśpiesza ocieplenie świata.

W ciągu minionych 100 lat wzrosło w sposób bardzo widoczny zużycie energii świata. Co najmniej 70% energii zużywają kraje rozwinięte, a 78% tej energii pochodzi z paliw kopalnianych. To powoduje zachwianie równowagi, sprawiając, że niektóre tereny ubożeją, a inne czerpią olbrzymie zyski. Poziom finansowania na rzecz dających się odnowić energii (słonecznej, wiatrowej, biomasy, wodnej w szczególności mini- i mikro-hydro) - co mogłoby spełnić wielką rolę w redukcji zużycia oleju zarówno w krajach rozwiniętych jak i rozwijających się - pozostaje niezwykle niski, w porównaniu z pomocą pieniężną i lokatami łożonymi na paliwo kopalniane i energię jądrową.

Wycinanie lasów zmniejsza wchłanianie węgli przez drzewa, powoduje 20% wzrostu emisji węgla oraz zmienia lokalny mikroklimat i cykl hydrologiczny, wpływając w ten sposób na urodzaj.

Aby uniknąć bardzo niszczących zmian klimatycznych, potrzeba szybkiego i energicznego działania stabilizującego obecny poziom gazów cieplarnianych w atmosferze, co wymagałoby redukcji emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 50%, według IPCC. Jeżeli nic się nie uczyni, to poniższe zestawienie ukaże niektóre niszczące działania, jakich możemy się spodziewać:

Skutki:

	 Podnoszące się poziomy mórz będą miały niszczący wpływ na ludzi. Szczególnie poszkodowani będą mieszkańcy terenów wyspiarskich, nisko położonych, na gęsto zaludnionych terenach przybrzeżnych wielu krajów i w deltach rzek, oraz ubodzy w krajach nawiedzanych przez osłabiające susze i powodzie. Jedno z oszacowań mówi, że do 2020 roku około trzech czwartych ludności świata może być narażona na ryzyko suszy i powodzi. Kraje zubożałe będą cierpieć nieproporcjonalnie na skutek zmian klimatycznych - częściowo z powodu swego położenia geograficznego, a częściowo z powodu braku środków na przystosowanie się do zmian i łagodzenie ich wpływu
	 Ludzie i inne gatunki na naszej planecie już cierpią na skutek zmian klimatycznych. Przewidywania uczonych wskazują na wzrost skali i siłę takich klęsk, np. udar słoneczny, wzrost chorób tropikalnych szerzonych przez owady zarówno na północ jak i na południe od równika, oraz rosnąca niepewność wyżywienia.
	 Od dziś za 50 lat roczne koszty szkód wynikających z ocieplania ziemi mogą wzrosnąć do 300 miliardów dolarów USA, jeżeli nie podejmie się działań przeciwko emisji gazów cieplarnianych. Jeżeli nasi przywódcy polityczni i dyplomaci nie zaczną działać szybko, to ekonomia światowa znajdzie się w regresie. W ostatniej dekadzie kataklizmy w przyrodzie kosztowały świat 608 miliardów dolarów.
	 Przedstawiciel Narodów Zjednoczonych ds. Planu Środowiskowego (UNEP) powiedział na siódmej Konwencji ONZ-u na temat Zmian Klimatycznych (Konferencja Partii (COP-7) w Maroko w listopadzie 2001 r., że zbiory niektórych głównych upraw, takich jak: pszenica, ryż i kukurydza, mogą się zmniejszyć do 30% w najbliższych 100 latach na skutek ocieplania świata. Istnieje obawa, że zrozpaczeni farmerzy zostaną zmuszeni przeprowadzić się na wyżej położone, chłodniejsze, górskie tereny, nasilając presję na wrażliwe lasy i zagrażając życiu polnych zwierząt i roślinności jak również jakości i ilości zapasów wody. Te nowe odkrycia wykazują, że wielka liczba ludzi na wsi w krajach rozwijających się już cierpi dotkliwy głód i niedożywienie.

Pytania do refleksji:

• Czy jest w tym coś nowego dla ciebie?
• Jak działają na ciebie powyższe fakty?

Co mówi tradycja naszej wiary?

Aby teologia była wiarygodna, skuteczna musi być oparta na wiedzy naukowej na temat ogromnej i złożonej wędrówki wszechświata.

Św. Bonawentura idąc w ślad doświadczenia św. Franciszka, wypracował teologię Sakramentalności Stworzenia, to znaczy śladów Chrystusa w stworzonym świecie. Świat jest zamieszkany przez Świętość. Wszystkie rzeczy stworzone są znakiem i objawieniem Stwórcy, który pozostawia wszędzie swoje piętno. Świadome niszczenie jakiegokolwiek aspektu stworzenia oznacza zacieranie obrazu Chrystusa obecnego w całym stworzeniu. Chrystus cierpi nie tylko wtedy, gdy odmawia się praw ludziom i gdy się ich wykorzystuje, ale i wtedy, gdy desakralizuje są morza, rzeki i lasy. Jeżeli stworzenie postrzegane jest jako sakramentalne, objawiające i prowadzące nas do Boga, to nasze odniesienia do drugich winny także zmienić się z dominujących i panujących - na odniesienia czci i szacunku.

Dlaczego osoby zakonne powinny interesować się sprawami ekologii i w nie się angażować?

Ziemia posiada olbrzymią pojemność na wchłanianie bólu; jednak nie może ona czynić tego bez końca, narażając w ten sposób ludzkość w przyszłości na niebezpieczeństwo. My jesteśmy w stanie coś uczynić.

Przełomowy dokument papieski poświęcony wyłącznie środowisku i sprawom rozwoju, zatytułowany: Pokój z Bogiem Stworzycielem, pokój z całym stworzeniem (1 stycznia 1990) wzywa, aby “Chrześcijanie w szczególności uświadomili sobie, że ich obowiązki wobec natury i stworzenia stanowią istotną część ich wiary” (n. 15).

Fakt, że świat jest własnością Boga, przynagla nas, byśmy brali pod uwagę nie tylko odniesienia między ludźmi, ale także sprawiedliwość ekologiczną, to znaczy sprawiedliwe odniesienia między ludźmi, odniesienia do innych stworzeń i do samej ziemi. Stworzenie jest obecnie rozumiane jako wspólnota istnień wzajemnie powiązanych między sobą i z Trójjedynym Bogiem. Harmonia ekologiczna stanowi istotną część tradycji wiary i jest ważną sprawą, wokół której można promować dialog, współpracę i wzajemne zrozumienie.

Kościoły i między-religijne grupy zainteresowane zmianami klimatycznymi są już bardzo zaangażowane. W tej powszechnej atmosferze ekumenicznej powinniśmy łączyć się w pracy nad tą sprawą z innymi chrześcijanami, a także niechrześcijanami,.

Oto jest wezwanie na dziś:

	Jesteśmy ludźmi, którzy potrafią czytać “znaki czasów”.
	Nauczyliśmy się sposobu rozeznawania.
	Mamy środki i utworzone sieci pracy oraz sposoby przekazywania wiadomości i ostrzeżeń odnośnie ocieplania świata.
	Dzięki naszym duchowościom i charyzmatom jesteśmy oddani sprawie pojednania i przywracania harmonii.
	Jesteśmy wezwani do wyboru roli profetycznej.
	Jesteśmy ludźmi stojącymi na gruncie etyki dobra wspólnego i etyki solidarności z tymi, którzy cierpią i potrzebują opieki.

Naszym zadaniem jako sióstr zakonnych i zakonników jest kontemplacja piękna i obecności Boga we wszystkim. Taka kontemplacja może nas doprowadzić do metanoi, nawrócenia serca, co dopomoże nam wszystkim do zaangażowania się wobec kryzysu, przed jakim staje nasza planeta, nasz dom, stworzenie Boże u początku nowego millennium.

Jak będziemy odpowiadać, to będzie zależało od tego, gdzie żyjemy. Dla tych, którzy żyją w społeczeństwach i krajach nacechowanych konsumpcjonizmem i wartościami materialnymi, sposoby życia w harmonii ze stworzeniem będą inne niż w społeczeństwach i krajach, gdzie brakuje podstawowych rzeczy do życia godnego człowieka.

Pytania do refleksji:

• Dlaczego osoby zakonne winny być zaangażowane w sprawy ekologiczne?
• Czy są inne racje, dlaczego osoby zakonne powinny się angażować?
• Na jakie postawy napotykasz u swoich braci i sióstr, gdy chodzi o sprawy środowiskowe?

Ku chrześcijańskiej etyce środowiskowej

Ważne elementy etyki solidarności zawierają:

• o uznanie wartości stworzenia,
• o włączenie środowiska jako aspektu dobra wspólnego,
• o struktura instytucjonalna konieczna dla dobra wspólnego,
• o oraz powiązanie między środowiskiem a rozwojem.

Każda odpowiednia etyka środowiskowa połączy strategie dla rozwoju ekonomicznego z równowagą ekologiczną.

Uznając drugiego człowieka jako niezależny i cenny byt, muszę zmodyfikować moje zachowanie tak, by okazać szacunek drugiemu. Zredukowanie wszystkich stworzeń poza człowiekiem do statusu tylko pożytecznych narzędzi prowadziło do ogromnej degradacji środowiskowej. Wizja Pisma św., św. Franciszka, Hildegardy z Bingen i wielu innych mistyków sugeruje, że stworzenie ma niezależny wymiar moralny, jest ukochane i powołane do istnienia przez Boga.

Dobro oceanów, lasów, atmosfery, zwierząt, ryb i gatunków roślin jest obecnie troską wychodzącą poza państwa i ich rządy. Sprawy środowiskowe zobowiązują nas do ponownego określenia dobra wspólnego w wymiarach globalnych. Gdy zużywamy nasze zasoby szybciej niż jesteśmy zdolni je zastąpić, albo wyczerpujemy środki nie dające się wznowić, bez troski o potrzeby przyszłych pokoleń, to kradniemy ich kapitał. Leonardo Boff mówi o ludzkości jako o sumieniu ziemi. Tego rodzaju refleksja przechodzi długą drogę, zanim nam pomaga docenić na nowo wzajemne powiązanie całego stworzenia. Osoba ludzka ma niepowtarzalne miejsce i rolę w ogólnym planie Bożym wobec wszechświata, ale osoba nie może długo istnieć bez zdrowych odniesień do tego, co ją otacza. Aby przeżyć, osoba ludzka potrzebuje stworzenia, stworzenie natomiast nie potrzebuje człowieka.

Dziś istnieje konieczność ustanowienia struktur zdolnych uchronić środowisko świata. To oznacza ustanawianie i popieranie instytucji międzynarodowych, takich jak Organizacja Narodów Zjednoczonych oraz międzynarodowych ugód jak Protokół z Kyoto.

Co możemy uczynić teraz?

Prawdziwa harmonia ekologiczna zostanie osiągnięta tylko przez zgodne działanie ze strony wszystkich.

"Kryzys środowiskowy" jest w zasadzie kryzysem wartości. Potrzebna nam jest zmiana postawy, by widzieć świat inaczej. Obok zmian, jakich możemy dokonać na co dzień w naszym stylu życia, ważne jest, byśmy działali na rzecz zmiany strategii na płaszczyźnie krajowej i międzynarodowej. To domaga się wezwania do ekologicznego nawrócenia, (por. papież Jan Paweł II, 17.01. 2001), do pogłębienia naszego rozumienia zmian klimatycznych i spraw ekologicznych. Potrzebna jest edukacja, by uwrażliwić ludzi nie tylko na okoliczności, które zagrażają naszej planecie, ale także na tajemnicę, która tkwi w samym jej istnieniu.

Co zatem mogą uczynić osoby zakonne? Oto kilka pomysłów:

	Osoby zakonne mogą dać przykład na sposoby zachowywania zasobów. Nasze zobowiązanie do życia wspólnego daje nam jedyną w swym rodzaju okazję do przewodzenia w zachowywaniu i powtórnym używaniu rzeczy.
	Niektórzy z nas, posiadający lepszą wiedzę o złożoności sytuacji, może dokonali już zmian w swoim stylu życia i zaangażowali się w działania polityczne na rzecz przemiany.
	Dla innych wiadomości zawarte w tej broszurze są początkiem do zrozumienia pilnej potrzeby zmiany sytuacji.
	Osoby zakonne często mają kontakt z lokalnymi środowiskowymi NGO (organizacjami pozarządowymi) i istnieje możliwość uczestniczenia w niektórych ich projektach lub kampaniach. Otwórz stronę internetową o sieci działań NGO w zakresie klimatu świata w twoim kraju, szczególnie dotyczących zmian klimatycznych.
	Zaproś osoby zajmujące się środowiskiem, by przemawiali do wspólnot.
	Współpracuj z pozbawionymi ziemi, wysiedleńcami, uchodźcami, tubylcami i popieraj ich sprawy dotyczące ziemi, wody, lasów.
	Co jeszcze...?

Osobiście i wspólnotowo możemy... praktykować potrójne “R”!

Recycle... Wtórne użycie...

• Dokonaj rewizji zwyczajów konsumenta i kupuj lub używaj towarów, które nie mają kosztownego opakowania. Szukaj towarów o dobrych “zielonych” markach handlowych przy zakupie płynów do zmywania naczyń, mydła i innych środków czyszczących.
• Używaj powtórnie wszystko, co może być powtórnie użyte: plastyki, świeże skórki z jarzyn i owoców, papier i tektura, szkło i puszki.
• Wyznacz miejsce na kompost. Dodaj kilka robaków i liści, gałązek i innych resztek ogrodowych; kompost niech służy jako naturalny i bardzo dobry nawóz dla ziemi.
• Zachęcaj producentów, by podjęli odpowiedzialność za powtórne używanie lub dysponowanie używanymi częściami aparatury przy takich towarach jak aparaty telewizyjne i komputery.
• Co jeszcze...?

Reduce... Zmniejsz używanie...

• Używaj mniej wody.
• Zmniejsz swą zależność od samochodu.
• Zmniejsz palenie rzeczy nie nadających się do powtórnego użycia
• Zmniejsz wydzielanie CFC lub zastępczych za CFC, nie używając aerozolu, używając energo-oszczędnych urządzeń.
• Zmniejsz zużycie elektryczności przez używanie kompaktowego oświetlenia flouryzującego.
• Co jeszcze...?

Remind... Przypominaj...

• Rządom lokalnym o ich zobowiązaniach do powtórnego używania i zmniejszenia resztek i do uaktualniania przepisów dotyczących powtórnego używania i dysponowania resztkami.
• Przypominaj w sposób zdecydowany lokalnym biznesmenom, by upraszczali opakowania produktów.
• Przypominaj władzom lokalnym o oszczędzaniu elektryczności i używaniu wydajnych systemów elektrycznych.
• Przypominaj rządom państwowym o ich obowiązku przestrzegania deklaracji i protokołów dotyczących środowiska.
• Przypominaj każdemu, z kim się stykasz dzień za dniem, aby żyli lekko na ziemi i uczynili hasło “używaj powtórnie, zmniejsz zużycie, przypominaj” - swoją przewodnią zasadą w używaniu rzeczy,
• Co jeszcze...?

Do refleksji i modlitwy

Proponujemy, abyś po przeczytaniu tej prostej broszury zebrał się we wspólnocie lub z przyjaciółmi na refleksję i wspólną modlitwę.

Postaraj się o prostą dekorację na czas modlitwy.... naczynie z wodą, świecę, trochę ziemi

Wezwanie do modlitwy:

“Troska o środowisko jest ostatecznie wezwaniem do szacunku wobec całego stworzenia i do zapewnienia, aby ludzka działalność przemieniając ziemię, nie niszczyła dynamicznej równowagi, jaka istnieje między wszystkim, co żyje i co jest zależne od ziemi, powietrza i wody, aby mogło w ogóle istnieć. Środowisko stało się sprawą centralną dla myśli społecznej, ekonomicznej i politycznej z powodu rosnącej degradacji, która często uderza w sposób szczególnie mocny w ubogie sektory społeczeństwa. Ryzyko zmian klimatycznych i rosnąca liczba klęsk żywiołowych podają w wątpliwość obecny kurs nowoczesnego społeczeństwa. Rosnąca wciąż przepaść między bogatymi a ubogimi, przesyt w używaniu zasobów ziemi i coraz szybsza utrata gatunków, nie mogą pozostawiać nikogo obojętnym”. Kardynał Francois Xavier Nguyen Van Thuan, Przew. Papieskiej Rady "Iustitia et Pax".

Módlcie się wspólnie Psalm 148,1-10

Chwila ciszy na refleksję nad następującymi pytaniami:

• Gdy czytałeś tę broszurę, co wywarło na tobie największe wrażenie?
• Jakie postawy odkrywasz w sobie samym?
• Czy zauważyłeś jakieś znaki ocieplania świata na terenie gdzie mieszkasz?
• Czy twoje dokumenty zakonne (Konstytucje, Akta Kapituły itp.) wspominają w jakiś sposób o szacunku dla stworzenia?
• Czy Konferencja Episkopatu w twoim kraju wydała jakąś odezwę na temat ocieplania świata?
• Do czego wzywa ona Kościół lokalny?

Wezwanie do czynu:

• Jakie konkretne działania podejmiesz, by odpowiedzieć na twoją troskę z powodu ocieplania świata?

Modlitwa końcowa

Bądź pochwalony, mój Panie, przez wszystko, co stworzyłeś.
Najpierw przez mego Brata Słońce, które daje nam dzień...
Jakże ono piękne, jak promieniste w całym swym blasku!
Ono jest Twoim wyobrażeniem, o Najwyższy.
Bądź pochwalony, mój Panie, przez Siostrę Księżyc i Gwiazdy;
Umieściłeś je na niebie, jasne, piękne, wspaniałe.
Bądź pochwalony, mój Panie, przez Brata Wiatr i Powietrze...
Bądź pochwalony, mój Panie, przez naszą Siostrę Wodę,
Tak pożyteczną, pokorną, cenną i czystą.
Bądź pochwalony, mój Panie, przez Brata Ogień,
Przez który rozświetlasz noc...
Bądź pochwalony, mój Panie, przez Siostrę Ziemię, naszą matkę,
Która nas żywi i rodzi wszelkie owoce.
Uwielbiajmy i chwalmy Pana i dziękujmy Mu
i służmy Mu z wielką pokorą.

Skrócona forma Kantyku Stworzenia (św. Franciszek z Asyżu)

Dla informacji i głębszego zrozumienia tych spraw, oraz - co możesz uczynić:

Wybór stron internetowych i innych źródeł (wiele z nich jest wielojęzycznych)

1. Zielony Pokój: http://www.greenpeace.org/
2. Głos Klimatu: http://www.climatevoice.org/
3. Karta Ziemi - http://www.earthcharter.org/
4. Przyjaciele Ziemi: http://www.foej.org/
5. Arka Planety: http://www.planetark.org/index.cfm
6. Międzynarodowy Instytut ds. Rozwoju Utrzymania: http://www.iisd.ca/
7. Unia Zatroskanych Naukowców: http://www.ucsusa.org/warming/index.html
8. Ramowa Konwencja ONZ-u na temat Zmian Klimatycznych: http://www.unfccc.int
9. Światowy Fundusz Zwierząt Polnych i Roślinności: (proste objaśnienie zmian klimatycznych w czterech językach) http://www.panda.org/resources/publications/climate/crisis.htm
10. Program Środowiskowy ONZ-u: http:www.unep.org
11. Program Rozwojowy ONZ-u: http://www.undp.org
12. Organizacja Żywności i Rolnictwa: http://www.fao.org
13. Alians ds. Religii i Zachowania: http://www.religionandconservation.org
14. Sieć Działania w zakresie Klimatu: http://www.climatenetwork.org
15. Program Światowej Rady Kościołów dotyczący Zmian Klimatycznych: Dr David G. Hallman, WCC, Climate Change Programme Coordinator, c/o The United Church of Kanada, 3250 Bloor Street West, Toronto, ON, Canada M8X 2Y4 Tel: +1-416-231-5931 Fax: +1-416-231-3101 E-mail:dhallman@sympatico.ca

Źródła w różnych językach:

Niemiecki:

• http://www.hamburger-bildungsserver.de/welcome.phtml?unten=/klima/infothek.htm
• http://www.klimaschutz.de/kbklima/
• http://www.klimabuendnis.at/daskb/index.html
• http://www.treibhauseffekt.com/

Francuski:

• http://www.agora21.org/mies/chan-climl.html
• http://fr.fc.yahoo.com/r/rechauffement.html

Hiszpański:

• http://www.pangea.org/personasenaccion/
• http://www.ine.gob.mx/
• http://www.lareserva.com/

Pismo św. i dokumenty Kościoła

• Księga Rodzaju 1,1-2-3; 9,9-11
• Księga Wyjścia 3,7-10; 15,22-27; 23,10-12
• Księga Kapłańska 25,1-24
• Księga Mądrości 11,24-26
• Izajasz 11,1-9; 40,12-31
• Daniel 3,57nn.
• Psalmy 8; 19; 24; 104,16-23; 148,1-4 oraz 7-10
• Księga Przysłów 8,22-31
• Marek 5,35-41
• Marek 12,29-31
• Mateusz 5,1-14
• Mateusz 12,22-34
• Mateusz 6,26-30
• Łukasz 16,19-31
• Jan 9; 12,23-26
• List do Rzymian 8,18-25
• List do Kolosan 1,15-20
• Apokalipsa 21,1-5; 6,16-21
• List do Rzymian 8,22-24
• 1 Kor 3,9

Dokumenty Kościoła o ekologii
(Poszukaj dokumentów Krajowego Synodu Biskupów oraz dokumentów regionu)

• Orędzie Jana Pawła II na Światowy Dzień Pokoju (1 stycznia 1990): Pokój z Bogiem Stwórcą, pokój z całym stworzeniem
• Katechizm Kościoła Katolickiego: 299-301; 339-341; 344 2415-2418
• Encyklika Populorum progressio, 23, 24
• Encyklika Fides et ratio, 104
• Encyklika Centesimus annus, 37-38
• Encyklika Laborem exercens, 4
• Encyklika Mater et magistra, nr 196, 199
• List Apostolski Octogesima adveniens, 21
• Encyklika Redemptor hominis, 8, 15
• Encyklika Sollicitudo rei socialis, 26, 29, 34
• List Apostolski Octogesima adveniens, 21

Daty do zachowania w szczególnej pamięci w dziedzinie ekologii i środowiska